SKKN Một số biện pháp phát triển năng lực ghi nhớ các sự kiện lịch sử cho học sinh ở lớp 5A2 trường TH Lê Lợi (GV: Nguyễn Thị Thuận)

 Nguyễn Thị Thuận Trường Tiểu học Lê Lợi 
 MỤC LỤC 
 Trang 
 PHẦN I: MỞ ĐẦU 
I. LÝ DO VIẾT SÁNG KIẾN 2 
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU .3 
III. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU 
1. Đối tượng. ...3 
2. Phạm vi 3 
IV. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 3 
V. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3 
VI. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA SÁNG KIẾN ...3 
 PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN .4 
1. Cơ sở lý luận. ..4 
2. Cơ sở thực tiễn. ..4 
II. THỰC TRẠNG CỦA SÁNG KIẾN .5 
III. CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN .6 
 Giải pháp 1: ..6 
 Giải pháp 2: ..6 
 Giải pháp 3: .10 
 Giải pháp 4: .12 
 Giải pháp 5: .12 
 Giải pháp 6: .13 
 Giải pháp 7: .13 
IV. KHẢ NĂNG ÁP DỤNG CỦA SÁNG KIẾN .16 
V. HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN 17 
 PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 
I. KẾT LUẬN ..17 
II. KIẾN NGHỊ ...18 
 1 
 Nguyễn Thị Thuận Trường Tiểu học Lê Lợi 
 PHẦN I: MỞ ĐẦU 
 I. LÝ DO VIẾT SÁNG KIẾN 
 Lịch sử là hồn cốt của Quốc gia dân tộc. Lịch sử không chỉ là một môn khoa 
học cơ bản mà còn là một môn học có vị trí hàng đầu trong việc giáo dục nhân 
cách, tinh thần dân tộc, lòng yêu nước. Năm 1942 trong “Việt Nam Lịch sử diễn 
ca” Bác Hồ đã viết: “Dân ta phải biết sử ta. Cho tường gốc tích nước nhà Việt 
Nam”. Từ câu nói đó muốn giáo dục lòng yêu nước, truyền thống dân tộc và trách 
nhiệm của mỗi người mà đặc biệt đối với học sinh những mầm non tương lai của 
đất nước. Là giáo viên trực tiếp đứng lớp, chúng ta phải làm gì đây? 
 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 22/2016/TT-BGDĐT ngày 
22 tháng 9 năm 2016 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy định đánh giá học 
sinh tiểu học ban hành kèm theo Thông tư số 30/2014/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 
8 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, quy định Đánh giá học sinh 
tiểu học nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động học tập, rèn luyện của học 
sinh; góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục tiểu học. 
 Theo điều 2 Luật Giáo dục năm 2019 thì mục tiêu giáo dục nhằm phát triển 
toàn diện con người Việt Nam có đạo đức, tri thức, văn hóa, sức khỏe, thẩm mỹ 
và nghề nghiệp; có phẩm chất, năng lực và ý thức công dân; có lòng yêu nước, 
tinh thần dân tộc, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; 
phát huy tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; nâng cao dân trí, phát 
triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây 
dựng, bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế. 
 Từ mục tiêu giáo dục đó nên vấn đề đổi mới phương pháp dạy học ở trường 
Tiểu học là điều tất yếu. Trong việc nâng cao chất lượng giáo dục nói chung, môn 
Lịch sử nói riêng càng được chú trọng hơn. Dạy học Lịch sử trong nhà trường có 
một vai trò quan trọng, đó là cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản về 
lịch sử phát triển của xã hội loài người và của dân tộc. Dạy cho thế hệ trẻ Việt 
Nam biết làm người, giáo dục cho các em hiểu biết những phẩm giá, nhân cách 
con người Việt cũng như truyền thống và bản sắc dân tộc, từ đó học sinh càng 
thêm tin, thêm yêu dải đất hình chữ S. 
 Trong trường Tiểu học, phân môn Lịch sử lớp 5 có nhiệm vụ cung cấp cho 
học sinh một số kiến thức cơ bản, thiết thực về các sự kiện, hiện tượng, nhân vật 
lịch sử tiêu biểu trong các giai đoạn phát triển của lịch sử của Việt Nam từ năm 
1858 tới nay. Với yêu cầu đó thì năng lực ghi nhớ các sự kiện lịch sử là một yếu 
tố quan trọng, điều đó không chỉ giúp các em trong việc nắm chắc nội dung các 
bài học cũng như nâng cao chất lượng dạy học của môn Lịch sử trong các nhà 
trường mà còn giúp các em hiểu rõ những vinh quang, cay đắng mà các thế hệ 
tiền nhân đã đổ bao xương máu để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Qua đó bồi 
dưỡng lòng tự hào dân tộc; tình yêu quê hương, đất nước và có trách nhiệm hơn 
với bản thân, với Tổ quốc của mỗi học sinh. 
 Với mong muốn giúp các em học thuộc và ghi nhớ nhanh hơn, dễ dàng hơn 
 2 
 Nguyễn Thị Thuận Trường Tiểu học Lê Lợi 
với các sự kiện lịch sử. Tôi mạnh dạn đưa ra biện pháp: “Một số biện pháp phát 
triển năng lực ghi nhớ các sự kiện lịch sử cho học sinh ở lớp 5A2 trường Tiểu 
học Lê Lợi” 
 II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 
 Tìm hiểu năng lực ghi nhớ sự kiện lịch sử của học sinh ở lớp 5A2 trường 
Tiểu học Lê Lợi. Từ đó đưa ra biện pháp phát triển năng lực ghi nhớ các sự kiện 
lịch sử cho học sinh ở lớp 5A2 trường Tiểu học Lê Lợi nói riêng và học sinh lớp 
5 nói chung. 
 III. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU 
 1. Đối tượng 
 Nghiên cứu các biện pháp của người giáo viên chủ nhiệm trong việc rèn 
năng lực ghi nhớ các sự kiện lịch sử cho học sinh ở lớp 5A2 trường Tiểu học Lê 
Lợi 
 2. Phạm vi 
 Nghiên cứu năng lực ghi nhớ các sự kiện lịch sử cho học sinh ở lớp 5A2 
trường Tiểu học Lê Lợi 
 IV. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 
 Xây dựng cơ sở lí luận về năng lực ghi nhớ các sự kiện lịch sử cho học sinh 
ở lớp 5A2 trường Tiểu học Lê Lợi 
 Tìm hiểu thực trạng năng lực ghi nhớ các sự kiện lịch sử cho học sinh ở lớp 
5A2 trường Tiểu học Lê Lợi 
 Đề xuất những biện pháp nhằm rèn năng lực ghi nhớ các sự kiện lịch sử cho 
học sinh ở lớp 5A2 trường Tiểu học Lê Lợi nói riêng và học sinh lớp 5 nói chung. 
 V. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 
 Phương pháp nghiên cứu tài liệu. 
 Phương pháp khảo sát. 
 Phương pháp phân tích số liệu. 
 Phương pháp trao đổi trò chuyện giữa giáo viên và học sinh 
 Phương pháp thực nghiệm 
 VI. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA SÁNG KIẾN 
 Khi sáng kiến này được hoàn thành sẽ có thể áp dụng được vào thực tế công 
tác giảng dạy môn Lịch sử ở trường Tiểu học Lê Lợi, các trường tiểu học khác và 
là tài liệu tham khảo cho đồng nghiệp để nâng cao chất lượng cho học sinh tiểu 
học giúp công tác giảng dạy của môn Lịch sử đạt hiệu quả. Sáng kiến đưa ra được 
các giải pháp hữu hiệu và cụ thể để phát triển năng lực ghi nhớ các sự kiện lịch sử 
cho học sinh. 
 PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 
 3 
 Nguyễn Thị Thuận Trường Tiểu học Lê Lợi 
 I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 
 1. Cơ sở lý luận. 
 Theo Nghị quyết 29 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. 
Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và 
của toàn dân. Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển, được ưu tiên đi trước trong 
các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội. Phát triển giáo dục và đào 
tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Chuyển mạnh quá 
trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và 
phẩm chất người học. 
 Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT dánh giá sự hình thành và phát triển phẩm 
chất, năng lực của học sinh thông qua những phẩm chất chủ yếu và những năng 
lực cốt lõi như sau: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm. Môn 
Lịch sử ở cấp tiểu học giúp học sinh khám phá thế giới tự nhiên và xã hội xung 
quanh để bồi dưỡng lòng tự hào dân tộc, tình yêu quê hương, đất nước; ý thức giữ 
gìn và phát triển các giá trị văn hoá Việt Nam từ đó góp phần hình thành và phát 
triển các phẩm chất yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm. 
 Lịch sử là một môn học thuộc lĩnh vực khoa học xã hội, nhưng lịch sử có 
nét đặc trưng riêng biệt. Đó là môn học nghiên cứu những nhân vật, sự kiện và 
những thành tựu lịch sử đã xảy ra trong quá khứ, là những cái đã diễn ra, đã trải 
qua. Do đó nhận thức lịch sử không phải nhận thức trực tiếp như nhiều môn học 
khác. Học lịch sử đòi hỏi tính trìu tượng rất cao và óc tưởng tượng rất phong phú 
để dựng lại hình ảnh rất chân thật về một sự kiện, mà sự kiện đó không còn tồn tại 
trong hiện tại, kể cả những sự kiện mà học sinh chưa bao giờ được chứng kiến 
(chiến tranh, cách mạng, ). Vì vậy dạy học sinh phải làm sao cho học sinh tái 
tạo lại bức tranh lịch sử đã qua. 
 Môn lịch sử vốn có vị trí, ý nghĩa quan trọng đối với việc giáo dục thế hệ 
trẻ. Từ những hiểu biết về quá khứ, học sinh hiểu rõ truyền thống dân tộc, những 
thành tựu dựng nước và giữ nước của cha ông. Chính vì vậy việc rèn năng lực ghi 
nhớ sự kiện lịch sử giúp học sinh hiểu được những trang sử hào hùng của ông cha 
ngày trước để các em bày tỏ sự biết ơn và trách nhiệm của các em đối với đất 
nước. 
 2. Cơ sở thực tiễn. 
 Lịch sử là một môn học khá khó học vì nội dung lịch sử quá nhiều, trước 
khối lượng kiến thức quá lớn từ năm, tháng, địa danh, nhân vật, diễn biến, kết 
quả, ý nghĩa , học sinh khó có thể nhớ nổi và học thuộc các kiến thức đó, đặc 
biệt nó lại càng khó khăn hơn với lứa tuổi học sinh tiểu học. 
 Một số em trong lớp có khả năng ghi nhớ chưa cao nên gặp khó khăn trong 
việc học thuộc các sự kiện lịch sử . 
 Học sinh chưa dành nhiều thời gian cho môn Lịch sử mà chủ yếu tập trung 
cho một số môn học khác như Toán, Tiếng Việt, Tiếng Anh... Nhiều em còn bị 
 4 
 Nguyễn Thị Thuận Trường Tiểu học Lê Lợi 
chi phối bởi tư tưởng của bố mẹ về việc tập trung học môn chính mà coi Lịch sử 
là môn phụ, không cần chú trọng nhiều. 
 II. THỰC TRẠNG CỦA SÁNG KIẾN 
 Dạy và học Lịch sử chính là dạy và học làm người, là thông qua những câu 
chuyện, những bài học Lịch sử để giáo dục nhân cách, phẩm giá của con người. 
Học Lịch sử để hiểu đất nước và dân tộc mình, để hiểu những vinh quang, cay 
đắng mà các thế hệ tiền nhân đã đổ bao xương máu để xây dựng và bảo vệ Tổ 
quốc, để từ những bài học quá khứ mà nhận biết giá trị của ngày hôm nay và 
hướng tới mai sau. 
 Tuy nhiên giáo dục môn Lịch sử trong các nhà trường đã và đang là vấn đề 
được xã hội hết sức quan tâm và tồn tại những vấn đề đáng lo ngại. Theo số liệu 
thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, năm 2016, cả nước có trên một triệu thí 
sinh dự thi tốt nghiệp THPT quốc gia, nhưng chỉ có 11,52% thí sinh đăng ký thi 
môn Sử. Còn đối với học sinh bậc Tiểu học, với riêng học sinh ở lớp 5A2 tôi 
đang chủ nhiệm, nhìn chung các em cũng nắm được những mốc sự kiện lịch sử 
cơ bản song vẫn còn những trường hợp các em nhầm lẫn các sự kiện hay nhân vật 
lịch sử, quá trình ghi nhớ của các em mất nhiều thời gian cũng như mau quên 
những nội dung đã học. Vì những nguyên nhân sau: 
 - Lịch sử là một môn học khá là khô khan và khó học, vì nội dung lịch sử 
quá nhiều, trước khối lượng kiến thức quá lớn từ năm, tháng, địa danh, nhân vật, 
diễn biến, kết quả, ý nghĩa , học sinh khó có thể nhớ nổi và học thuộc các kiến 
thức đó, đặc biệt nó lại càng khó khăn hơn với lứa tuổi học sinh tiểu học. 
 - Một số em trong lớp có khả năng ghi nhớ chưa cao nên gặp khó khăn trong 
việc học thuộc các sự kiện lịch sử . 
 - Học sinh chưa dành nhiều thời gian cho môn Lịch sử mà chủ yếu tập trung 
cho một số môn học khác như Toán, Tiếng Việt, Tiếng Anh... Nhiều em còn bị 
chi phối bởi tư tưởng của bố mẹ về việc tập trung học môn chính mà coi Lịch sử 
là môn phụ, không cần chú trọng nhiều. 
 * Kết quả học tập: 
 Tôi tiến hành kiểm tra về năng lực ghi nhớ sự kiện lịch sử của học sinh ở lớp 
5A2 năm học 2021-2022 do tôi chủ nhiệm vào đầu năm học như sau: 
 Tổng số Hoàn thành tốt Hoàn thành Chưa hoàn thành 
 HS SL % SL % SL % 
 Bài kiểm tra 
 33 12 36,4 20 60,6 1 3 
 đầu năm 
 III. CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN 
 Giải pháp 1: Giúp học sinh hiểu rõ nội dung của bài học. 
 5 
 Nguyễn Thị Thuận Trường Tiểu học Lê Lợi 
 Để học sinh có thể ghi nhớ được các sự kiện lịch sử thì trước hết các em phải 
hiểu được nội dung lịch sử đó, vì nếu nắm rõ được nội dung bài học thì chắc chắn 
khối lượng kiến thức sau này mà các em cần học sẽ giảm đi hay nói cách khác là 
việc học thuộc sẽ dễ dàng hơn rất nhiều. Vậy muốn hiểu bài thì tôi yêu cầu học 
sinh cần phải: 
 - Chú ý lắng nghe thầy cô giảng bài. Vì nếu như các em không cố gắng lắng 
nghe thì đương nhiên các em sẽ mất đi cơ hội quý giá để tiếp thu bài. 
 - Tích cực suy nghĩ, tích cực tham gia nêu ý kiến, xây dựng bài. Vì mỗi lần 
phát biểu là thêm một lần các em sẽ ghi nhớ hơn chính nội dung kiến thức đó. 
 - Hỏi ngay thầy cô, bạn bè trên lớp những gì còn chưa hiểu hay thắc mắc. Vì 
một khi các em còn lơ mơ, chưa nắm rõ nội dung của sự kiện đó thì chắc chắn dù 
các em cố gắng học thuộc thế nào thì cũng sẽ nhanh quên mà thôi. 
 - Tham khảo thêm tài liệu, đọc sách, báo hay truyện có nội dung lịch sử mà 
các em đang tìm hiểu, khai thác thêm thông tin trên mạng Internet để nắm rõ hơn 
cũng như mở rộng thêm kiến thức cho bản thân. 
 Giải pháp 2: Hướng dẫn học sinh cách ghi chép nội dung bài học, nội 
dung ôn tập một cách khoa học, dễ nhớ. 
 Chúng ta đã biết, việc để học và nhớ tất cả các dữ kiện lịch sử không phải là 
một điều dễ dàng. Vì thế, giáo viên cần chọn lọc thông tin và những sự kiện 
chính, nổi bật và mấu chốt nhất để giúp học sinh ghi chép lại. Việc ghi chép này 
cần thực hiện ngay trong mỗi bài học và trong thời gian ôn tập cho học sinh 
chuẩn bị cho các đợt kiểm tra định kì. 
 - Có 3 cách ghi chép bài học: 
 + Cách 1: Lập bảng thống kê sự kiện. 
 Việc lập bảng thống kê sự kiện trong đó chia thành các cột như thời gian, sự 
kiện, nội dung, diễn biến vắt tắt...sẽ giúp học sinh vừa hệ thống hóa được khối 
lượng kiến thức bài học nhanh và ngắn gọn nhất, đồng thời sẽ nhìn nhận trực 
quan và dễ nhớ các mốc thời gian cùng với các sự kiện, nội dung xảy ra tương 
ứng với mốc thời gian đó. Từ đó, học sinh nắm được nội dung bài học và thuộc 
bài lâu hơn. 
 Ví dụ 1: Bài 17: Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ (Sách giáo khoa Lịch sử 
và Địa lý 5) 
 Để học sinh dễ nhớ hơn tới các sự kiện trong chiến thắng Điện Biên Phủ 
năm 1954, sau bài học tôi sẽ hướng dẫn học sinh lập bảng sau: 
 6 
 Nguyễn Thị Thuận Trường Tiểu học Lê Lợi 
 Nhìn vào bảng, học sinh sẽ dễ dàng nhận ra có 5 sự kiện chính cần ghi nhớ 
trong chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ 1954 và sẽ dễ học thuộc hơn những sự kiện 
này. 
 Ví dụ 2: Trong chương trình ôn tập cuối học kì I: Để giúp học sinh khái 
quát, tổng hợp kiến thức và ghi nhớ được các sự kiện lịch sử một cách dễ dàng 
hơn, tôi hướng dẫn học sinh lập bảng thống kê như sau: 
 7 
 Nguyễn Thị Thuận Trường Tiểu học Lê Lợi 
+ Cách 2: Ghi chép nội dung bằng sơ đồ tia. 
 Việc học sơ đồ tia sẽ hiệu quả cao hơn rất nhiều so với việc học cả trang 
sách dài và nhiều chữ. 
 Ví dụ: Để ghi nhớ những biện pháp mà Chính phủ và nhân dân ta đã thực hiện 
để vượt qua tình thế hiểm nghèo sau Cách mạng tháng Tám. (Bài 12: Vượt qua tình 
thế hiểm nghèo, SGK Lịch sử và Địa lý 5). Học sinh sẽ ghi chép nội dung như sau: 
 + Cách 3: Trình bày các sự kiện lịch sử bằng sơ đồ tư duy. 
 Học lịch sử bằng sơ đồ tư duy sẽ giúp học sinh trong việc hệ thống hóa kiến 
thức một cách ngắn gọn, súc tích. Không chỉ vậy, với cách này, học sinh sẽ có 
hứng thú và thái độ học tập tích cực hơn. Các em sẽ được thoải mái trình bày theo 
ý hiểu và phong cách, sở thích của bản thân. Từ đó các em sẽ dễ dàng ôn tập và 
ghi nhớ hơn trong mỗi lần thi định kì. Đây chính là một phương pháp ghi chép 
mới, hình thành cho học sinh phương pháp tự học, tự ôn tập rất hiệu quả. 
 Ví dụ: Sau khi học Bài 15: Chiến thắng Biên giới thu – đông 1950 (SGK 
Lịch sử và Địa Lý 5). Tôi sẽ hướng dẫn các em trình bày lại chiến thắng Biên giới 
thu – đông 1950 bằng sơ đồ tư duy. Các em sẽ được trang trí, trình bày các nội 
dung được học theo ý thích của bản thân. Từ đó, các em vừa khái quát được nội 
dung và đồng thời cũng sẽ ghi nhớ nhanh hơn, lâu hơn về chiến thắng này. 
 8 
 Nguyễn Thị Thuận Trường Tiểu học Lê Lợi 
 9 
 Nguyễn Thị Thuận Trường Tiểu học Lê Lợi 
 Như vậy, việc ghi chép các nội dung, kiến thức lịch sử rất quan trọng, với 
các cách ghi chép trên, học sinh không những được khái quát, tổng hợp kiến thức 
một cách khoa học, rõ ràng mà đó cũng góp phần nâng cao năng lực tự học của 
học sinh. Tất nhiên, việc ghi chép này các em có thể thực hiện ở trong vở ghi, hay 
một cuốn sổ tay trong các giờ học trên lớp, hay các em có thể ghi ra giấy và dán ở 
góc học tập ở nhà của mình hoặc ở một vị trí nào mà các em hay quan sát nhất. 
Miễn sao các em cảm thấy phù hợp với khả năng và cách học của bản thân. 
 Giải pháp 3: Hướng dẫn học sinh cách ghi nhớ nhanh các sự kiện lịch 
 sử. 
 Sau khi học sinh đã có cách ghi chép các sự kiện lịch sử một cách khoa học, 
khái quát thì việc ghi nhớ được những sự kiện đó cũng có một số cách mà giúp 
các em nhanh thuộc hơn, nhớ lâu hơn. 
 a) Gắn các sự kiện lịch sử với những ngày, tháng gần gũi với bản thân. 
 Để nhớ được các mốc thời gian xảy ra các sự kiện lịch sử thì với học sinh điều 
đó khá là khó khăn, nhưng nếu các em biết gắn các thời gian xảy ra sự kiện đó với 
những ngày tháng gần gũi của bản thân như: ngày sinh của mình, của bạn bè, bố 
mẹ, thầy cô, các ngày lễ lớn, con số bạn cho là may mắn với mình, thì các em sẽ 
nhớ nhanh hơn rất nhiều. Sau đây là một số ví dụ thực tế của ở lớp 5A2tôi chủ 
nhiệm: 
 Ví dụ: Bạn Nguyễn Phúc Thái Linh sinh ngày 2/9: ngày đó chính là ngày 
Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. 
Hay ngày sinh nhật của bạn Nguyễn Thị Vân Dung là ngày 21/7 đảo lại là ngày 
27/7 chính là ngày diễn ra lễ kí Hiệp định Pa-ri. 
 Bạn Nguyễn Văn Đức sinh ngày 13/3, đó cũng là ngày quân ta nổ súng mở 
màn chiến dịch Điện Biên Phủ. 
 Bạn Nguyễn Thị Mỹ Anh sinh ngày 30/03, đó cũng chính là ngày tổng công 
kích địch lần thứ 2 của ta ở chiến dịch Điện Biên Phủ 1954. 
 Bạn Nguyễn Thị Vân Dung sinh ngày 21/7 đó chính là ngày kí kết hiệp định 
Giơ-ne-vơ. 
 Bạn Nguyễn Bảo Nam sinh ngày 17/5 chỉ việc cộng thêm 2 ngày vào ngày 
sinh của bạn Nam là ta có ngày 19/5 chính là ngày Trung ương Đảng quyết định 
mở đường Trường Sơn 
 Bạn Bùi Hương Ngọc Lan sinh ngày 30/4 đó là ngày Giải phóng miền Nam 
– thống nhất đất nước. 
 Mẹ của bạn Tuấn Anh sinh ngày 26/4: Đó cũng là ngày chiến dịch Hồ Chí 
Minh bắt đầu, hay trước đó 1 ngày, ngày 25/4 là ngày Tổng tuyển cử bầu Quốc 
hội chung của cả nước. 
 b) Nhớ thời gian xảy ra sự kiện lịch sử với những con số có tính quy luật 
hoặc đặc biệt: 
 10 
 Nguyễn Thị Thuận Trường Tiểu học Lê Lợi 
 Các sự kiện lịch sử nếu chúng ta biết khái quát, tổng hợp thì chúng cũng có 
những quy luật hay có mối liên hệ với nhau, nhờ đó ta sẽ dễ dàng học thuộc 
những con số tưởng chừng như khô khan ấy. 
 Ví dụ 1: Sau đây là một số sự kiện lịch sử tiêu biểu trong giai đoạn 1945 – 
1954. 
 Thời gian Sự kiện 
 Cách mạng tháng Tám thành công, nước Việt Nam Dân chủ 
 Năm 1945 
 Cộng hòa ra đời. 
 Năm 1947 Chiến dịch Việt Bắc thu đông. 
 Năm 1950 Chiến dịch Biên giới thu đông. 
 Năm 1954 Chiến dịch Điện Biên Phủ thắng lợi. 
 Để giúp học sinh ghi nhớ những sự kiện này, tôi sẽ cùng học sinh đưa ra một 
quy luật là từ năm 1945, ta lần lượt cộng thêm 2 năm, 3 năm, 4 năm sẽ ra năm 
của các sự kiện lịch sử tiếp theo. 
 Ví dụ 2: 
Thời gian Sự kiện 
Năm 1968 Cuộc Tổng tấn công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968 
Năm 1972 Chiến thắng Điện Biên Phủ trên không 
Năm 1975 Giải phóng Sài Gòn, thống nhất đất nước. 
Năm 1976 Tổng tuyển cử bầu Quốc hội chung cả nước. 
 Với các mốc sự kiện trên, học sinh chỉ cần ghi nhớ mốc đầu tiên (1968) thì 
sẽ dễ dàng nắm được các sự kiện tiếp theo khi nhận ra quy luật sau: Khoảng cách 
giữa các sự kiện liền kề là 4-3-1, (4 - 3 = 1). 
 * Một lưu ý khi học sinh học cách ghi nhớ theo những quy luật như này đó 
là các sự kiện phải ở trong cùng một giai đoạn lịch sử, chúng có mối quan hệ chặt 
chẽ với nhau, từ đó học sinh sẽ không chỉ nhớ mà còn hiểu được sâu sắc hơn về 
nội dung những sự kiện này. 
 Ví dụ 3: Lễ kí kết hiệp định Giơ-ne-vơ là ngày 21/7 (1954), khi đó ta chỉ 
cần đổi vị trí của 2 chữ số ngày và tháng thành 27/1(1973) sẽ là ngày kí kết hiệp 
định Pa-ri. 
 Giải pháp 4: Tổ chức cho học sinh xem các phim tư liệu lịch sử 
 11 
 Nguyễn Thị Thuận Trường Tiểu học Lê Lợi 
 Ghi nhớ các sự kiện lịch sử qua các bộ phim tư liệu cũng rất mới mẻ, cho 
học sinh nhiều hứng thú khi học và giúp học sinh ghi nhớ nhanh hơn. Những bộ 
phim này tái hiện lại những năm tháng đấu tranh bảo vệ đất nước của cả dân tộc. 
Học sinh sẽ được tìm hiểu thêm rất nhiều những người anh hùng đã hi sinh để giữ 
độc lập non sông. Thông qua việc học qua phim tư liệu, học sinh sẽ có cái nhìn 
bao quát về lịch sử dân tộc, cảm thấy say mê và thích thú tìm hiểu những sự kiện 
trọng đại, hào hùng trong suốt 4000 năm dựng nước và bảo vệ đất nước của dân 
tộc Việt Nam ta. 
 Tư liệu phim sử dụng trong bài Tiến vào Dinh Độc Lập 
 Giải pháp 5: Tổ chức các trò chơi có nội dung liên quan đến bài học 
 Giúp học sinh phát triển năng lực ghi nhớ sự kiện Lịch sử thông qua các trò 
chơi học tập là một trong những hướng đổi mới phương pháp ở Tiểu học. Nhằm 
ứng dụng các năng lực, phẩm chất về môn Lịch sử vào giải quyết những tình 
huống thực tế trong đời sống hàng ngày. Đặc biệt theo chương trình Giáo dục phổ 
thông mới, có rất nhiều cơ hội để tổ chức trò chơi học tập cho học sinh. Làm thay đổi 
hình thức hoạt động học tập. Học sinh tiếp thu kiến thức tự giác và tích cực hơn 
trong những hoạt động đa dạng, hứng thú. Học sinh thấy vui hơn, cởi mở hơn, thư 
thái dễ chịu và khoẻ mạnh hơn. 
 Ví dụ: Khi dạy bài 26: Tiến vào Dinh Độc Lập tôi tiến hành cho học sinh 
chơi trò chơi “Rung chuông vàng” 
 - Mục đích: Củng cố kiến thức lượng kiến thức nhiều 
 - Chuẩn bị: Hệ thống câu hỏi và đáp án 
 - Cách chơi: Các thí tham dự cuộc thi khi trả lời sai sẽ bị loại. Ở các câu hỏi 
số 3 và số 6 sẽ có gói cứu trợ. Số học sinh trả lời đúng sẽ nhân đôi để cứu số em 
đã bị loại tiếp tục tham dự cuộc thi. Bạn nào trả lời được câu hỏi cuối cùng bạn 
đó rung được chuông vàng và chiến thắng. 
 12 
 Nguyễn Thị Thuận Trường Tiểu học Lê Lợi 
 - Tác dụng của trò chơi: Trong một khoảng thời gian ngắn giáo viên có thể 
tổ chức cho nhiều học sinh cùng chơi, củng cố được lượng kiến thức lớn cho 
nhiều học sinh. Giúp học sinh hào hứng và ghi nhớ nhanh các sự kiện ở bài học. 
 Học sinh rất hào hứng và nhanh nhớ kiến thức khi tham gia trò chơi 
 Giải pháp 6: Kết hợp với phụ huynh, đoàn đội và nhà trường tổ chức 
tham quan di tích Lịch sử và bảo tàng 
 Viện bảo tàng hay những di tích lịch sử là nơi lưu giữ rất nhiều những vật 
dụng, tàn tích của chiến tranh. Nhà trường hay gia đình có thể thường xuyên đưa 
học sinh đến những nơi này, học sinh sẽ được nhìn thấy những khẩu súng, lựu 
đạn, xe tăng, xe đạp thồ của chiến tranh Mỗi đồ vật ấy lại mang một câu 
chuyện riêng kích thích trẻ tìm tòi, khám phá. Việc cho học sinh đến những nơi 
này cũng là một trong những cách giúp học sinh ghi nhớ sự kiện lịch sự tốt hơn, 
học sinh cảm thấy biết ơn ông cha, những anh hùng đã xả thân cứu nước. Học 
sinh biết nỗ lực phấn đấu học tập thật giỏi để trở thành người có ích cho xã hội, 
cống hiến cho tổ quốc. 
 Máy bay chiến đấu trong Bảo tàng tỉnh Bắc Giang 
 13 
 Nguyễn Thị Thuận Trường Tiểu học Lê Lợi 
 Giải pháp 7: Một số biện pháp ghi nhớ khác 
 Trao đổi với bạn bè về nội dung bài học: Với môn Lịch sử, nếu phải học hay 
ôn bài một mình thì sẽ khiến cho học sinh cảm thấy chán nản và thậm chí còn 
buồn ngủ, vì vậy nếu học sinh biết chia sẻ, trao đổi bài thì các em sẽ cảm thấy 
tích cực và hứng thú hơn, các em sẽ bổ sung, góp ý những kiến thức bạn mình 
còn thiếu hay chưa hiểu. Hơn nữa các em còn học được cách ghi nhớ kiến thức từ 
bạn mình nữa. Điều đó sẽ mang lại hiệu quả tốt trong việc học và ôn tập các kiến 
thức lịch sử cho học sinh. 
 Các bạn đang trao đổi với nhau về bài học “Chiến thắng Biên giới Thu - 
đông” 
 Lựa chọn thời gian học phù hợp: Vì Lịch sử là một môn học cần học thuộc 
nhiều nên việc lựa chọn thời gian học khá là quan trọng, khung giờ vàng để giúp 
não bộ tiếp thu kiến thức tốt nhất là từ 5 giờ đến 6 giờ sáng. Đó là khoảng thời 
gian yên tĩnh rất tốt cho việc ghi nhớ của các bạn học sinh. 
 14 
 Nguyễn Thị Thuận Trường Tiểu học Lê Lợi 
 Bạn Vân có thói quen dậy sớm để học bài 
 Trong quá trình dạy học, tôi cũng thường xuyên cho các em làm các bài trắc 
nghiệm, có thể là ở phần kiểm tra bài cũ hay hoạt động củng cố, ở đó các em sẽ 
được kiểm tra lại kiến thức của mình đồng thời cũng là một cách ghi nhớ tốt các 
nội dung đã học. 
 Ví dụ: Khi dạy bài 17: Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, tôi sử dụng các 
câu hỏi trắc nghiệm ở hoạt động củng cố như sau: 
Câu 1: Chiến dịch Điện Biên Phủ diễn ra trong 
 A. 56 ngày đêm 
 B. 56 ngày 
 C. 65 ngày 
 D. 65 ngày đêm 
Câu 2: Tướng Đờ Ca-xtơ-ri và Bộ chỉ huy tập đoàn điểm Điện Biện Phủ bị bắt 
sống vào lúc 
 A. 17 giờ ngày 7-5-1954 
 B. 17 giớ 30 phút ngày 6-5-1954 
 C. 17 giờ 30 phút ngày 7-5-1954 
 D. 17 giờ ngày 5-7-1954 
Câu 3: Quân ta nổ súng mở đầu chiến dịch Điện Biên Phủ vào 
 A. ngày 30 - 3 - 1954. 
 B. ngày 1- 5 - 1954. 
 C. ngày 6 - 5 -1954. 
 D. ngày 13- 3- 1954. 
 15 
 Nguyễn Thị Thuận Trường Tiểu học Lê Lợi 
Câu 4: Đợt tấn công thứ hai của quân ta kết thúc vào 
 A. ngày 26- 4- 1954. 
 B. ngày 30- 3- 1954. 
 C. ngày 13- 3- 1954. 
 D. ngày 1- 5- 1954. 
Câu 5: Có bao nhiêu vũ khí chuẩn bị cho chiến dịch Điện Biên Phú? 
 A. Hơn nửa triệu. 
 B. Hàng vạn tấn. 
 C. Gần ba vạn tấn. 
 D. Ba vạn tấn. 
Câu 6: Anh Phan Đình giót đã lấy thân mình lấp lỗ châu mai trong trận đánh ở 
 A. Độc Lập 
 B. Bản Kéo 
 C. Him Lam 
 D. Him Lam, Bản Kéo 
Câu 7: Đợt tấn công thứ 2 của quân ta bắt đầu từ 
 A. ngày 13-3-1954 
 B. ngày 30-3-1954 
 C. ngày 1-5-1954 
 D. ngày 26-4-1954 
Câu 8: Trung ương Đáng và Bác Hồ họp, nêu quyết tâm giành thắng lợi trong 
chiến dịch Điện Biên Phủ lúc nào? 
 A. Năm 1953. 
 B. Mùa đông năm 1953. 
 C. Mùa xuân năm 1953. 
 D. Cuối năm 1953. 
 Đáp án: 
 Câu 1 Câu 2 Câu 3 Câu 4 Câu 5 Câu 6 Câu 7 Câu 8 
 A C D A B C B B 
 IV. KHẢ NĂNG ÁP DỤNG CỦA SÁNG KIẾN 
 Sáng kiến này đã được áp dụng thử từ tháng 9/2022 đến tháng 5/2022 ở lớp 
 16 
 Nguyễn Thị Thuận Trường Tiểu học Lê Lợi 
5A2 trường Tiểu học Lê Lợi. 
 Lĩnh vực mà sáng kiến có thể áp dụng: Giáo dục vào đào tạo 
 Phạm vi có thể áp dụng sáng kiến: sáng kiến này có thể áp dụng trong dạy 
học môn Lịch sử ở khối 4, 5 trường Tiểu học Lê Lợi nói riêng và trong toàn 
huyện nói chung. 
 V. HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN 
 Sau khi áp dụng các biện pháp nêu trên, học sinh lớp tôi chủ nhiệm đã ghi 
nhớ nhanh hơn cũng như nắm chắc hơn các nội dung, sự kiện lịch sử đã học, 
không còn hiện tượng nhầm lẫn “râu ông nọ cắm cằm bà kia” như trước đây nữa. 
 - Sau đây là bảng số liệu thống kê mức độ hoàn thành của học sinh khi tôi 
tiến hành kiểm tra môn Lịch sử của các em thời điểm cuối năm học. 
 Tổng số Hoàn thành tốt Hoàn thành Chưa hoàn thành 
 HS SL % SL % SL % 
 Bài KTĐK 
 33 22 66,7 11 33,3 0 0 
 học kỳ II 
 Qua bài kiểm tra trên tôi nhận thấy: 
 + Số học sinh đạt mức hoàn thành tốt là 20/33 = 66,7% 
 (đầu năm học là 36,4%) → tăng 30,3% 
 + Số học sinh đạt mức hoàn thành là 11/33 = 33,3% 
 (đầu năm học là 60,6%) → giảm 27,3% 
 + Số học sinh đạt mức không hoàn thành là 0/33 = 0% 
 (đầu năm học là 3%) → giảm 3% 
 Từ kết quả trên cho thấy số học sinh đã có năng lực ghi nhớ các sự kiện lịch 
sử nhanh và đúng. Điều đó chứng tỏ năng lực ghi nhớ các em đã hình thành và 
phát triển tốt. 
 PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 
 I. KẾT LUẬN 
 Như vậy, trong hoạt động dạy và học Lịch sử, kĩ năng ghi nhớ các sự kiện 
lịch sử là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng và cần thiết đối với mỗi học sinh. Bởi 
lẽ khi đó các em sẽ nắm chắc một số kiến thức cơ bản, thiết thực về các sự kiện, 
dấu mốc lịch sử tiêu biểu của lịch sử Việt Nam trong chương trình, đồng thời sẽ 
giáo dục nhân cách, lòng tự hào về truyền thống yêu nước, đấu tranh bất khuất 
của dân tộc. Điều đó cũng chính là mục tiêu giáo dục môn Lịch sử trong chương 
 17 
 Nguyễn Thị Thuận Trường Tiểu học Lê Lợi 
trình dạy học Lịch sử lớp 5 nói riêng và dạy học môn Lịch sử trong trường 
Tiểu học nói chung. 
 II. KIẾN NGHỊ 
 - Đối với giáo viên: 
 + Cần phải tâm huyết với nghề, luôn tin yêu và hết lòng vì học sinh. 
 + Cần phải tùy đối tượng học sinh mà vận dụng những biện pháp đã nêu cho 
phù hợp. 
 + Cần phải vận dụng thường xuyên để những biện pháp trên trở thành một kĩ 
năng cho học sinh. 
 + Cần phải tìm tòi, đổi mới và vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học 
để tạo hứng thú học tập cho học sinh, có như vậy học sinh mới yêu thích môn học 
và có ý thức học tập. 
 + Kết hợp với Phụ huynh, Đoàn đội, nhà trường tổ chức các hoạt động trải 
nghiệm, hoạt động ngoại khóa, hoạt động ngoài giờ lên lớp, sinh hoạt dưới cờ 
theo chủ đề lịch sử để giúp học sinh có thêm cơ hội được tìm hiểu, liên hệ thực tế 
cũng như bồi dưỡng tình yêu đối với môn học cũng như lịch sử dân tộc. 
 - Với học sinh: 
 + Cần phải có thái độ học tập đúng đắn, tích cực tham gia các hoạt động trên 
lớp cũng như hoàn thành bài tập về nhà. 
 + Cần phải học tập thường xuyên vì học lịch sử là một quá trình, có thể nay 
nhớ mai quên. 
 + Tích cực tìm đọc sách, truyện, phim lịch sử để củng cố và bổ sung thêm 
kiến thức cho bản thân. 
 Trên đây là một số biện pháp phát triển năng lực ghi nhớ các sự kiện lịch sử 
cho học sinh lớp 5 mà bản thân tôi đã nghiên cứu, học hỏi và đúc rút trong quá 
trình dạy học. 
 Rất mong sự đóng góp, chỉ đạo của đồng nghiệp và cấp trên để bản thân tôi 
ngày càng hoàn thiện hơn trong quá trình giảng dạy. 
 Tôi xin chân thành cảm ơn ! 
 Cam kết: Đây là sáng kiến của bản thân tôi viết, không sao chép nội dung 
hoặc vi phạm bản quyền của người khác. 
 Lê Lợi, ngày 10 tháng 5 năm 2022 
 NGƯỜI VIẾT 
 Nguyễn Thị Thuận 
 18 
 Nguyễn Thị Thuận Trường Tiểu học Lê Lợi 
 19